Het FODMAP-beperkte dieet

F  E  P 

Het Prikkelbare Darm Syndroom

Wat is PDS?

Het prikkelbare darm syndroom (PDS) is een aandoening die valt onder de 'functionele maagdarmaandoeningen'. Andere namen voor deze aandoening zijn 'spastische darm' en 'IBS' (Irritable Bowel Syndrome, de Engelse naam). Bij PDS komen vaak pijnklachten voor doordat de darm gevoeliger is dan normaal. De darm ziet er bij PDS normaal uit en er zijn geen zweren, ontsteking, gezwellen of abnormale bloedwaarden. Ook is er geen verhoogd risico op darmkanker. Iedereen kan PDS krijgen. Sommigen hebben het al vanaf de kinderleeftijd, soms ontstaat het na een darminfectie maar bij anderen is het onduidelijk waardoor de PDS klachten begonnen zijn. Voor een arts is het vaak niet moeilijk de diagnose PDS te stellen. Of de diagnose PDS gesteld wordt hangt af van welke symptomen iemand ervaart, hoelang iemand de symptomen al heeft en wanneer ze voorkomen.

Hoe vaak komt PDS voor?

PDS komt zeer veel voor: minimaal 8% van de Nederlandse bevolking heeft PDS (dat zijn meer dan 1 miljoen mensen) en wereldwijd onderzoek wijst uit dat vermoedelijk tot 20% van de bevolking PDS-klachten heeft.
Er is een patiëntenvereniging voor PDS patiënten (www.pdsb.nl)

Oorzaak van PDS

De oorzaak van het prikkelbare darmsyndroom (PDS) is niet helemaal duidelijk. Een drukke levensstijl, angst en stress beïnvloeden de darmen waardoor klachten kunnen verergeren. Symptomen kunnen de kwaliteit van leven aanzienlijk aantasten en kunnen wisselen in ernst soms zonder duidelijke verklaring. PDS is soms moeilijk te behandelen. Met de juiste voeding en een gezonde levensstijl kunnen de klachten verminderen.
Deze website legt uit hoe een dieet kan helpen bij de beheersing van PDS-symptomen.

Niet zelf de diagnose stellen!

PDS symptomen kunnen lijken op symptomen van andere ernstige maag-darm aandoeningen (met name chronische darmziekten, glutenovergevoeligheid (coeliakie) en darmkanker). Het is daarom van belang niet voor eigen dokter te spelen. Vraag uw huisarts of uw klachten berusten op een PDS. Bij typische symptomen kan de huisarts deze diagnose zonder aanvullend onderzoek stellen. Eventueel is bloedonderzoek nodig om de Coeliakie uit te sluiten. Dit bloedonderzoek is alleen zinvol als u de laatste maanden normale glutenhoudende voeding gebruikt heeft.

PDS klachten bij andere ziekten

Bij sommige patiënten met een chronische darmontsteking (bijvoorbeeld de ziekte van Crohn) of Coeliakie komen tegelijkertijd PDS-symptomen voor. Voor deze patiënten kan daarom, naast de standaard medische en diëtaire behandeling van deze aandoeningen (zoals bijvoorbeeld het glutenvrije dieet voor coeliakie), de informatie op deze website ook nuttig zijn.

Behandeling vroeger

Er is tot nu toe geen echt goede behandeling ontwikkeld voor PDS. Hierdoor hadden artsen, afgezien van het stellen van de diagnose, hun PDS patiënten meestal relatief weinig te bieden. Als arts voelde ik me daarom vaak tekort schieten bij PDS patiënten met soms invaliderende klachten.

PDS en dieet

Vrijwel alle patiënten vertellen ons dat de samenstelling van de voeding van invloed is op hun klachten. In Australië is op de Monash University recent een dieet ontwikkeld dat effectief lijkt bij PDS. Dit blijkt uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken (1, 2): het FODMAP-beperkte dieet. Dit dieet bestaat uit een periode van minimaal 6 weken waarin een aantal voedingsmiddelen uit de voeding wordt weggelaten. Dit betreft een aantal groenten, sommige fruitsoorten, een deel van de zuivelproducten en een aantal granen, waarvan tarwe het meest in onze dagelijkse voeding voorkomt (brood, pasta, koekjes, e.d.). Als met dit dieet de klachten duidelijk verminderen kan daarna gedurende minstens 5 weken op gestructureerde wijze per week een groep voedingsmiddelen opnieuw geprobeerd worden. Als die goed verdragen worden dan kunnen ze toegevoegd worden aan het dieet. Hierdoor wordt het dieet weer gemakkelijker.